“HIPÒLITO- FEDRAren mitoaren berrikuspen garaikidea”

«Gogoan dut ikusi zintudan lehen aldia,

goiz bat izan zen.

Atenasen.

Teseoren ondoan zeunden.

baina ia ez zenidan begiratu ere egin,

nik, ordea, arretaz begiratu nizun.

Ikusi zaitut... »

Ekintza Hipolitoren heriotzarekin hasten da, bere amaorde Fedrak oroitua. Arratsalde argitsuak huts egiten duen bitartean, Fedra bakarrik eta isolaturik geratzen da bere etxean, eta obsesioa eta damua, erruduntasuna eta errugabetasuna sortzen zaizkio arimatik, oraindik ere bere semeorde Hipolitoren begiradaren bila. Bere maite gaztearen begiek bezala, oroitzapenak ere iluntasunera ihes egiten du, lotsaz eta desiraz bat eginez, Fedraren gorputzean gauza bera izateko. Hippolyterenganako ezinezko maitasunaren oroitzapenari zuzentzen zaizkio bere azken hitzak, grina eta etsipen nahasiez beteak.

Gure proposamenak asmo adierazpen oso bat izan nahi du: marmolezko mahaitxo bat, kopa bat ardo eta alkandora zuri bat, bere izaera sinboliko eta egunerokoan oinarritzen diren objektuak. Aktorearen gorputza eta hizkuntza, bere mugimenduen edertasuna erabat biluzik dagoen espazio batean, antzerki ekitaldiaren berezko destinora, publikoarengana, modu beteago eta intimoagoan iristeko helburuarekin.

Iannis Ritsos, P. Olov Enquist eta Antonio Morcilloren testuetan oinarritutako ikuskizuna.

2011ko abenduaren 30ean estreinatu zen Vallromaneseko Teatre Casalen (Bartzelona). Cenit 2012_Certamen Internacional de Nuevos Investigadores Teatrales (Sevilla) jaialdian interpretaziorik onenaren saria.

Perpetuummobile-ren ekoizpena, Kataluniako Generalitatearen laguntzarekin eta Tanzfabrik de Berlin eta Bartzelonako Fàbrica per a creació Fabra i Coats-en lankidetzarekin.

FITXA ARTISTIKOA

Zuzendaritza eta dramaturgia: Antonio Morcillo López

Antzezleak:

Bea Insa (Fedra)

Iñaki Alberro (Biolontxeloa)

Nerea Aizpurua (Biolontxeloa biran)

Espazio eszenikoaren eta jantzien diseinuak:

perpetuummobile

Argazkigintza eta ikus-entzunezko baliabideak:

Jordi Boixareu (www.jobopa.com)

Ekoizpena

Laura Perramon

Rosa Moliné

Diseinu grafikoa:

Rosa Lladó (www.salondethe.net)

Hizkuntza: gaztelaniaz

Iraupena: 55’.

PASIOA ETA GIZARTEA

Carlos Gil Zamora

Fedraren bertsioa, hiru testuratan oinarritua, hiru idazkeratan oinarritua, baina aktore batek gorpuztua, presentzia bat, ahots bat, gorputz bat, esaldi bakoitza, pasarte bakoitza keinutik konkistatu beharreko lurralde bihurtzen duena, baina testua gorpuzdun gai ere bihur dadin zainduz, ekintza bakoitza manifestu bihurtzen duten adierazpenetako bat, ikusleei dei egiten diena emakume heldu baten aitorpen horien lekuko eta konplize senti daitezen, zeinak, bere semeorde Hipolitoren gorpuaren aurrean, ausartu egiten baita guri aitortzera bere maitasuna, bere grina, bere sentimenduak gorputz gazte, atletiko baten aurrean, bokazio bati emana bizi zen ehiztari baten aurrean, eta Fedra desira desiratu, entregatu, maitemindu, kitzikatu, kitzikatu honen nahiak modu soilean ulertzeko gai ez zen ehiztari baten aurrean.

Hogeira iristen ez den gazte batenganako edo horrekiko emakume heldu baten maitasuna tabu bat da, gaur egun, gure gizarte itxuraz aurreratuan. Eta hor ezartzen du Bea Insak bertan daudenekin duen eztabaida, anekdotikotasunetik haratago bidaltzen du bere mezua. Kontrakoa, adineko gizona, baita zaharra ere, emakume gaztea duena, baita neskatoa ere, beste era batera begiratzen zaio, onartua, txalorik jotzen ez duenean. Jarrera hori proposamen honen osagaietako bat da, eta funtsezkoa aktorearen kalitatean, ikerketa globaleko lanean, bai testuen eta bere deklamazioaren zatian, bai bokalizazioan, prosopopeian eta kantan, bai mugimenduetan, baina betiere xarmatzeko eta lehen mailako komunikazio-maiztasunetan iristeko gaitasun handiarekin. Eszenaratze erraza, kontrabaxu batek lagunduta, une jakin batzuetan berotasuna emateko, lan eder bat biribiltzeko.

Bea Insa Camisa Hipolito

Antonio Hernández Nietok "Hipolito" antzerki konfinaturako bertsioaren Huffington Post-erako egindako kritikaren laburpena:

"(...) Jatorrizkoa modu eraginkorrean egokitu duen muntaia, antzokietan egiten zena. Horrela, ikusleak ahaztu egiten du pantaila baten bidez zuzenean ikusten ari dela, antzerkiaren magia sortzea lortzen dutelako. Kontatzen denaren eta zuzeneko eta espazio bateko publikoaren artean dagoen lotura.

Horren arrazoia da, beharbada, ikuskizuna ez dela formatu berrira bakarrik eraman. Antzokira streaming bidez. Aitzitik, eszenaratzea, eszenografia eraginkor minimo bat eta bere zereginari aplikatzen zaion aktore bat daude. Kontatzeko interpretatzea. Egin eta esan behar duen horretan kontzentratuta, ikusleak isilduta ikustearen harridura gaindituz, etxeko zarata ordenagailuaren pantailako leiho txikietan sar ez dadin. Ikusleak berari begira sentitzen dira, eszenatoki baten gainean aktoreek nola begiratzen duten begiratzen dutelako.

Zume eta hitz horiekin guztiekin, espazio txiki hori, beharbada egongela bat, gela txiki bat, Hipolito torturatzen duten hondartza bihurtzen da, Fedrak aitortzen duen talamoa eta bestearen begiradaren ahalmenaz hausnartzen den eszenatokia. Begiratzen duena eta begiratzen zaiona eraldatzen duen begirada. Maitasunaren bila dabilen bestearen begirada. Eta antzeztoki batean aktore baten bila dabilena. Izan ere, bi kasuetan badakite begirada hori gabe ez dagoela maitasunik, ezta balio duen antzerkirik ere. (...) "

Gaztelaniazko kritikaren testu osoa HEMEN

Ikuskizunaren teaserra (Gaztelaniaz):